(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 094

॥ శ్రీః ॥
7.94. అధ్యాయః 094
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అర్జునాద్భీతేన దుర్యోధనేన ద్రోణమేత్య తదుపాలంభపూర్వకం జయద్రథంప్రతి శోచనం॥ 1 ॥ ద్రోణేన దుర్యోధనస్య మంత్రోచ్చారణపూర్వకం కవచమాబధ్యార్జునేన సహ యుద్ధాయ ప్రేషణం॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-94-0x(4500)(48323)
తతః ప్రవిష్టే కౌంతేయే సింధురాజజిఘాంసయా।
ద్రోణానీకం వినిర్భిద్య భోజానీకం చ దుస్తరం॥ 7-94-1(48324)
కాంభోజస్య చ దాయాదే హతే రాజన్సుదక్షిణే।
శ్రుతాయుషి చ విక్రాంతే నిహతే సవ్యసాచినా॥ 7-94-2(48325)
విప్రద్రుతేష్వనీకేషు విధ్వస్తేషు సమంతతః।
ప్రభగ్నం స్వబలం దృష్ట్వా పుత్రస్తే ద్రోణమభ్యయాత్॥ 7-94-3(48326)
త్వరన్నేకరథేనైవ సమేత్య ద్రోణమబ్రవీత్।
గతః స పురుషవ్యాఘ్రః ప్రమథ్యైతాం మహాచమూం॥ 7-94-4(48327)
అథ బుద్ధ్యా సమీక్షస్వ కిన్ను కార్యమనంతరం।
అర్జునస్య విఘాతాయ దారుణేఽస్మింజనక్షయే॥ 7-94-5(48328)
యథా స పురుషవ్యాఘ్రో న హన్యేత జయద్రథః।
తథా విధత్స్వ భద్రం తే త్వం హి నః పరమా గతిః॥ 7-94-6(48329)
అసౌ ధనంజయాగ్నిర్హి కోపమారుతచోదితః।
సేనాకక్షం దహతి మే వహ్నిః కక్షమివోత్థితః॥ 7-94-7(48330)
అతిక్రాంతే హి కౌంతేయే భిత్త్వా సైన్యం పరంతప।
జయద్రథస్య గోప్తారః సంశయం పరమం గతాః॥ 7-94-8(48331)
స్థిరా బుద్ధిర్నరేంద్రాణమాసీద్బ్రహ్మవిదాం వర।
నాతిక్రమిష్యతి ద్రోణం జాతు జీవంధనంజయః॥ 7-94-9(48332)
యోఽసౌ పాథో వ్యతిక్రాంతో మిషతస్తే మహాద్యుతే।
సర్వం హ్యద్యాతురం మన్యే నేదమస్తి బలం మమ॥ 7-94-10(48333)
జానామి త్వాం మహాభాగ పాండవానాం హితే రతం।
తతో ముహ్యామి చ బ్రహ్మన్కార్యవత్తాం విచింతయన్॥ 7-94-11(48334)
యథాశక్తి చ తే బ్రహ్మన్వర్ధయన్వృత్తిముత్తమాం।
ప్రీణామి చ యథాశక్తి తచ్చ త్వం నావబుధ్యసే॥ 7-94-12(48335)
అస్మాన్న త్వం సదా భక్తానిచ్ఛస్యమితవిక్రమ।
పాండవాన్సతతం ప్రీణాస్యాస్మాకం విప్రియే రతాన్॥ 7-94-13(48336)
అస్మానేవోపజీవంస్త్వమస్మాకం విప్రియే రతః।
న హ్యహం త్వాం విజానామి మధుదిగ్ధమివ క్షురం॥ 7-94-14(48337)
`నహ్యహం త్వాం విజానామి సర్వం మండూకరావిణం'।
నాదాస్యచ్చేద్వరం మహ్యం భవాన్పాండవనిగ్రహే।
నావారయిష్యం గచ్ఛంతమహం సింధుపతిం గృహాన్॥ 7-94-15(48338)
మయా త్వాశంసమానేన త్వత్తస్త్రాణమబుద్ధినా।
ఆశ్వాసితః సింధుపతిర్మోహాద్దత్తశ్చ మృత్యవే॥ 7-94-16(48339)
యమదంష్ట్రాంతరం ప్రాప్తో ముచ్యేతాపి హి మానవః।
నార్జునస్య వశం ప్రాప్తో ముచ్యేతాజౌ జయద్రథః॥ 7-94-17(48340)
స తథా కురు శోణశ్వ యథా ముచ్యేత సైంధవః।
మమ చార్తప్రలాపానాం మాక్రుధః పాహి సైంధవం॥ 7-94-18(48341)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-94-19x(4501)
నాభ్యసూయామి తే వాక్యమశ్వత్థాంనాఽసి మే సమః।
సత్యం తు తే ప్రవక్ష్యామి తజ్జుషస్వ విశాంపతే॥ 7-94-19(48342)
సారథిః ప్రవరః కృష్ణః శీఘ్రాశ్చాస్య హయోత్తమాః।
అల్పం చ వివరం కృత్వా పూర్ణం యాతి ధనంజయః॥ 7-94-20(48343)
కిం న పశ్యసి బాణౌఘాన్క్రోశమాత్రే కిరీటినః।
పశ్చాద్రథస్య పతితాన్క్షిప్తాఞ్శీఘ్రం హి గచ్ఛతః॥ 7-94-21(48344)
న తాబం శీఘ్రయానేఽద్య సమర్థో వయసాన్వితః।
సేనాముఖే చ పార్థానామేతద్బలముపస్థితం॥ 7-94-22(48345)
యుధిష్ఠిరశ్చ మే గ్రాహ్యో మిషతాం సర్వధన్వినాం।
ఏవం మయా ప్రతిజ్ఞాతం క్షత్రమధ్యే మహాభుజ॥ 7-94-23(48346)
ధనంజయేన చోత్సృష్టో వర్తతే ప్రముఖే నృప।
తస్మాద్వ్యూహముఖం హిత్వా నాహం యాస్యామి ఫల్గునం॥ 7-94-24(48347)
తుల్యాభిజనకర్మాణం శత్రుమేకం సహాయవాన్।
గత్వా యోధయ మా భైస్త్వం త్వం హ్యస్య జగతః పతిః॥ 7-94-25(48348)
రాజా శూరః కృతీ దక్షో వైరముత్పాద్య పాండవైః।
వీరః స్వయం ప్రయాహ్యాశు యత్ర పార్థో ధనంజయః॥ 7-94-26(48349)
దుర్యోధన ఉవాచ। 7-94-27x(4502)
కథం త్వామప్యతిక్రాంతః సర్వశస్త్రభృతాం వరం।
ధనంజయో మయా శక్య ఆచార్య ప్రతిబాధితుం॥ 7-94-27(48350)
అపి శక్యో రణే జేతుం వజ్రహస్తః పురందరః।
నార్జునః సమరే శక్యో జేతుం పరపురంజయః॥ 7-94-28(48351)
యేన భోజశ్చ హార్దిక్యో భవాంశ్చ త్రిదశోపమః।
అస్త్రప్రతాపేన జితౌ శ్రుతాయుశ్చ నిబర్హితః॥ 7-94-29(48352)
సుదక్షిణశ్చ నిహతః స చ రాజా శ్రుతాయుధః।
శ్రుతాయుశ్చాశ్రుతాయుశ్చ భ్లేచ్ఛాశ్చాయుతశో హతాః॥ 7-94-30(48353)
తం కథం పాండవం యుద్ధే దహంతమివ పావకం।
ప్రతియోత్స్యామి దుర్ధర్షం తన్మమాచక్ష్వ సత్తం। 7-94-31(48354)
క్షమం చేన్మన్యసే యుద్ధం మమ తేనాద్య శాధి మాం।
పరవానస్మి భవతః ప్రేష్యవద్రక్ష మే యశః॥ 7-94-32(48355)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-94-33x(4503)
సత్యం వదసి కౌరవ్య దురాధర్షో ధనంజయః।
అహం తు తత్కరిష్యామి యథైనం ప్రసహిష్యసి॥ 7-94-33(48356)
అద్భుతం చాద్య పశ్యంతు లోకే సర్వధనుర్ధరాః।
విషక్తం త్వయి కౌంతేయం వాసుదేవస్య పశ్యతః॥ 7-94-34(48357)
ఏష తే కవచం రాజంస్తథా బధ్నామి కాంచనం।
యథా న బాణా నాస్త్రాణి ప్రహరిష్యంతి తే రణే॥ 7-94-35(48358)
యది త్వాం సాసురసురాః సయక్షోరగరాక్షసాః।
యోధయంతి త్రయో లోకాః సనరా నాస్తి తే భయం॥ 7-94-36(48359)
న కృష్ణో న చ కౌంతేయో న చాన్యః శస్త్రభృద్రణే।
శరానర్పయితుం కశ్చిత్కవచే తవ శక్ష్యతి॥ 7-94-37(48360)
స త్వం కవచమాస్థాయ క్రుద్ధమద్య రణేఽర్జునం।
త్వరమాణః స్వయం యాహి న త్వాఽసౌ విషహిష్యతి॥ 7-94-38(48361)
సంజయ ఉవాచ। 7-94-39x(4504)
ఏవముక్త్వా త్వరంద్రోణః స్పృష్ట్వాంభో వర్మ భాస్వరం।
ఆబబంధాద్భుతతమం జపన్మంత్రం యథావిధి॥ 7-94-39(48362)
రణే తస్మిన్సుమహతి విజయస్య సుతస్య తే।
విసిష్మాపయిషుర్లోకాన్విద్యయా బ్రహ్మవిత్తమః॥ 7-94-40(48363)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-94-41x(4505)
కరోతు స్వస్తి తే బ్రహ్మా స్వస్తి కుర్వంతు బ్రాహ్మణాః।
సరీసృపాశ్చ యే శ్రేష్ఠాస్తేభ్యస్తే స్వస్తి భారత॥ 7-94-41(48364)
యయాతిర్నహుషశ్చైవ ధుంధుమారో భగీరథః।
తుభ్యం రాజర్షయః సర్వే స్వస్తి కుర్వంతు తే సదా॥ 7-94-42(48365)
స్వస్తి తేఽస్త్వేకపాదేభ్యో బహుపాదేభ్య ఏవ చ।
స్వస్త్యస్త్వపాదకేభ్యశ్చ నిత్యం తవ మహారణే॥ 7-94-43(48366)
స్వాహా స్వధా శచీ చైవ స్వస్తి కుర్వంతు తే సదా।
లక్ష్మీరరుంధతీ చైవ కురుతాం స్వస్తి తేఽనఘ॥ 7-94-44(48367)
అమితో దేవలశ్చైవ విశ్వామిత్రస్తథాంగిరాః।
వసిష్ఠః కశ్యపశ్చైవ స్వస్తి కుర్వంతు తే నృప॥ 7-94-45(48368)
ధాతా విధాతా లోకేశో దిశశ్చ సదిగీశ్వరాః।
స్వస్తి తేఽద్య ప్రయచ్ఛంతు కార్తికేయశ్చ షణ్ముఖః॥ 7-94-46(48369)
`యేన దేవాః సకృద్భగ్నాః సంగ్రమే తారకామయే।
ధృతాః స చ హతః శూరో హ్యవధ్యో దేవతాగణైః॥ 7-94-47(48370)
వివస్వాన్కురుతాం స్వస్తి తథా వైవస్వతో యమః।
పార్షిదా వశగా యస్య స్వస్తి తుభ్యం ప్రయచ్ఛతు'॥ 7-94-48(48371)
దిగ్గజాశ్చైవ చత్వారః క్షితిశ్చ గగనం గ్రహాః।
`దిశశ్చ విదిశశ్చైవ సిద్ధా లోకహితే రతాః।
స్వస్తి కుర్వంతు తే నిత్యం మంత్రేణానేన రస్తుతాః'॥ 7-94-49(48372)
అధస్తాద్ధరణీం యోఽసౌ సదా ధారయతే నృప।
శేషశ్చ పన్నగశ్రేష్ఠః స్వస్తి తుభ్యం ప్రయచ్ఛతు॥ 7-94-50(48373)
గాంధారే యుధి విక్రంయ నిర్జితే పాకశాసనేః।
పురా వృత్రేణ దైత్యేన భిన్నదేహాః సహస్రశః॥ 7-94-51(48374)
హృతతేజోబలాః స్రవే తదా సేంద్రా దివౌకసః।
బ్రహ్మాణం శరణం జగ్ముర్వృత్రాద్భీతాం మహాసురాత్॥ 7-94-52(48375)
దేవా ఊచుః। 7-94-53x(4506)
ప్రమార్దితానాం వృత్రేణ దేవానాం దేవసత్తమ।
గతిర్భవ సురశ్రేష్ఠ త్రాహి నో మహతో భయాత్॥ 7-94-53(48376)
అథ పార్శ్వే స్థితం విష్ణుం శక్రాదీంశ్చ సురోత్తమాన్।
ప్రాహ పథ్యమిదం వాక్యం విషణ్ణాన్సురసత్తమాన్॥ 7-94-54(48377)
రక్ష్యా మే సతతం దేవాః సహేంద్రాః సద్విజాతయః।
త్వష్టుః సుదుర్ధరం తేజో యేన వృత్రో వినిర్మితః॥ 7-94-55(48378)
త్వష్ట్రా పురా తపస్తప్త్వా వర్షాయుతశతం తదా।
వృత్రో వినిర్మితో దేవాః ప్రాప్యానుజ్ఞాం మహేశ్వరాత్॥ 7-94-56(48379)
శంకరస్య ప్రసాదాద్వై హన్యాద్దేవరిపుర్బలీ।
నాగత్వా శంకరస్థానం భగవాందృశ్యతే హరః॥ 7-94-57(48380)
దృష్ట్వా జేష్యథ వృత్రం తం క్షిప్రం గచ్ఛత మందరం।
యత్రాస్తే తపసాం యోనిర్దక్షయజ్ఞవినాశనః॥ 7-94-58(48381)
పినాకీ సర్వభూతేశో భగనేత్రనిపాతనః।
తే గత్వా సహితా దేవా బ్రహ్మణా సహ మందరం॥ 7-94-59(48382)
అపశ్యంస్తేజసాం రాశిం సూర్యకోటిసమప్రభం।
సోఽబ్రవీత్స్వాగతం దేవా బ్రూత కిం కరవాణ్యహం॥ 7-94-60(48383)
అమోఘం దర్శనం మహ్యం కామప్రాప్తిరతోఽస్తు వః।
ఏవముక్తాస్తు తే సర్వే ప్రత్యుచూస్తం దివౌకసః॥ 7-94-61(48384)
హృతౌజసాం నో వృత్రేణ గతిర్భవ దివౌకసాం।
మూర్తీరీక్షస్వ నో దేవ ప్రహారైర్జర్జరీకృతాః।
శరణం త్వాం ప్రపన్నాః స్మ గతిర్భవ మహేశ్వర॥ 7-94-62(48385)
శర్వే ఉవాచ।
విదితం వో యథా దేవాః కృత్యేయం సుమహాబలా। 7-94-63(48386)
త్వష్టుస్తేజోభవా ఘోరా దుర్నివార్యాఽకృతాత్మభిః॥
అవశ్యం తు మయా కార్యం సాహ్యం సర్వదివౌకసాం। 7-94-64(48387)
మమేదం గాత్రజం శక్ర కవచం గృహ్య భాస్వరం॥
బధానానేన మంత్రేణ మానసేన సురేశ్వర। 7-94-65(48388)
వధాయాసురముఖ్యస్య వృత్రస్య సురఘాతినః॥ 7-94-66(48389)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-94-66x(4507)
ఇత్యుక్త్వా వరదః ప్రాదాద్వర్మ తన్మంత్రమేవ చ।
స తేన వర్మణా గుప్తః ప్రాయాద్వృత్రచమూం ప్రతి॥ 7-94-66(48390)
నానావిధైశ్చ శస్త్రౌఘైః పాత్యమానైర్మహారణే।
న సంధిః శక్యతే భేత్తుం వర్మబంధస్య తస్య తు॥ 7-94-67(48391)
స తేన వర్మణా గుప్తో వృత్రం దేవరిపుం తదా।
జఘాన సమరేఽభీతః శక్రో దేవాగ్రణీస్తదా॥ 7-94-68(48392)
తం చ మంత్రమయం బంధం వర్మ చాంగిరసే దదౌ।
అంగిరాః ప్రాహ పుత్రస్య మంత్రజ్ఞస్య బృహస్పతేః।
బృహస్పతిరథోవాచ అగ్నివేశ్యాయ ధీమతే॥ 7-94-69(48393)
అగ్నివేశ్యో మమ ప్రాదాత్తేన బధ్నామి వర్మ తే।
తవాహ్య దేహరక్షార్థం మంత్రేణ నృపసత్తమ॥ 7-94-70(48394)
సంజయ ఉవాచ। 7-94-71x(4508)
ఏవముక్త్వా తతో ద్రోణస్తవ పుత్రం మహాద్యుతిం।
పునరే వచః ప్రాహ శనైరాచార్యపుంగవః॥ 7-94-71(48395)
బ్రహ్మసూత్రేణ బధ్నామి కథచం తవ భారత।
హిరణ్యగర్భేణ యథా బద్ధం విష్ణోః పురా రణే॥ 7-94-72(48396)
యథా చ బ్రహ్మణా బద్ధం సంగ్రామే తారకామయే।
శక్రస్య కవచం దివ్యం తథా బధ్నాంయహం తవ॥ 7-94-73(48397)
సంజయ ఉవాచ। 7-94-74x(4509)
బద్ధా తు కవచం తస్య మంత్రేణ విధిపూర్వకం।
ప్రేషయామాస రాజానం యుద్ధాయ మహతే ద్విజః॥ 7-94-74(48398)
స సన్నద్ధో మహాబాహురాచార్యేణ మహాత్మనా।
`ప్రస్థితః సహసా రాజన్యత్ర యాతో ధనంజయః'॥ 7-94-75(48399)
రథానాం చ సహస్రేణ త్రిగర్తానాం ప్రహారిణాం।
తథా దంతిసహస్రేణ మత్తానాం వీర్యశాలినాం॥ 7-94-76(48400)
అశ్వానాం నియుతేనైవ తథాఽన్యైశ్చ మహారథైః।
వృతః ప్రాయాన్మహాబాహురర్జునస్య రథం ప్రతి॥ 7-94-77(48401)
నానావాదిత్రఘోషేణ యథా వైరోచనిస్తథా॥ 7-94-78(48402)
తతః శబ్దో మహానాసీత్సైన్యానాం తవ భారత।
అగాధం ప్రస్థితం దృష్ట్వా సముద్రమివ కౌరవం॥ ॥ 7-94-79(48403)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః॥ 94 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-94-10 ఆతురమనవస్పితం॥
5-94-12 నావబుధ్యసే న స్మరసి॥
5-94-13 నేచ్ఛసి నానురుధ్యతే॥
5-94-14 వచసా లలితం సదా।
హృదయేన భృశం తీక్ష్ణం ఇతి క. పాఠః॥
5-94-35 తే త్వాం॥
5-94-49 చత్వార ఐరావతవామనాంజనసార్వభౌమాః॥
5-94-56 అనుజ్ఞాం వరం॥
5-94-57 హన్యాద్ధంతుమర్హతి॥
5-94-65 మానసేన మనసోచ్చారణీయేన॥
5-94-72 బ్రహ్మసూత్రేణ బ్రహ్మణా సూచితేనో పదేశేన॥
5-94-94 చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.